وسواس فکری عملی | نشانه‌ها، علل و پیامدهای وسواس فکری عملی

اختلال وسواس فکری عملی (OCD) یکی از انواع اختلالات اضطرابی رایج در بین افراد است که پیامد‌های نامطلوبی بر زندگی فرد می‌گذارد. این اختلال با استرس و اضطراب برای فرد مبتلا همراه است. در زمانه‌ای که وقت بسیار ارزشمند است، وسواس فکری عملی مانع شما در رسیدن به کار و فعالیت روزانه می‌شود و روند پیشرفت شما را کند می‌کند. فرد مبتلا به اختلال وسواس فکری عملی از بیماری خود آگاه است اما نمی‌تواند از دست افکار وسواسی و بیمارگونه‌ی خود رها شود. فرد وسواسی کنترلی بر رفتار خود ندارد. وسواس اطرافیان فرد مبتلا را نیز آزرده می‌کند. درمان این اختلال نیاز به مداخلات روانشناسی دارد و در وهله‌ی اول لازم است تا خود فرد خواستار درمان باشد. مشاوره کنترل استرس به افراد کمک می‌کند تا بر وسواس خود غلبه کنند.

تماس با مشاور

 

نشانه‌های اختلال وسواس فکری عملی چیست؟

وسواس فکری عملی یکی از انواع اختلالات روانی است که بر جنبه‌های مختلف زندگی فرد تاثیر می‌گذارد. در صورتی که درمان نشود ممکن است مشکل ساز باشد. در ادامه به برخی از ویژگی‌های وسواس فکری عملی اشاره می‌کنیم که این نشانه‌ها می‌توانند از بسیار خفیف تا بسیار شدید بروز کنند.

نشانه‌های وسواس فکری

از نشانه‌های اختلال وسواس فکری وجود افکار، ایده‌ها و انگیزه‌های مزاحم و ناخواسته است که ذهن را درگیر می‌کند و باعث ایجاد استرس و اضطراب در فرد می‌شود. این افکار شامل موضوعات مختلفِ جنسی، احساسی، هیجانی،‌ مالی می‌شود. برخی از آن‌ها نیز ایده‌ها و انگیزه‌هایی هستند که فرد تمایلی به تفکر درباره‌ی آن‌ها ندارد؛ مثلا نگرانی بیش از اندازه از احتمال وجود بیماری یا عفونت در بدن، ترس شدید از آسیب دیدن خود یا دیگران،‌ استرس زیاد برای نظرات دیگران، نگرانی بیش از اندازه درباره‌ی مسائل عادی و روزمره زندگی و… .

نشانه‌های وسواس عملی

از نشانه‌های وسواس عملی نیز می توان به داشتن رفتاری غیرقابل انعطاف و انجام دادن کارهای تکراری و کلیشه‌ای اشاره کرد. چنین کارهایی باعث کاهش اضطراب در افراد مبتلا به وسواس عملی می‌شود، مثل شستن  بیش از حد دست‌ها. افراد مبتلا برای اطمینان از انجام یک کار آن را به صورت متوالی بررسی و چک می‌کنند و یا اشیاء را به صورت وسواس گونه‌ای مرتب می‌کنند. در بیشتر مواقع وسواس فکری باعث ایجاد وسواس عملی می‌شود و فرد مبتلا علائم هر دو را با هم تجربه می‌کند.

علائم وسواس فکری عملی زمان و انرژی زیادی را از فرد می گیرند و باعث می‌شود تا رابطه‌های خانوادگی، اجتماعی و عاطفی فرد تحت تاثیر قرار بگیرد. بنابراین درصورتی که به وجود چنین اختلالی در خود یا دیگران شک کردید بهتر است با روان‌شناس مشورت کنید و برای درمان از متخصصان کمک بگیرید؛ چرا که درمان وسواس بدون روش‌های روان‌درمانی و به تنهایی امکان پذیر نیست.

 

علل ابتلا به اختلال وسواس فکری و عملی

وسواس فکری عملی از جملات اختلالات اضطرابی است و عوامل گوناگونی در بروز این اختلال نقش دارند که می‌توان با شناسایی آن‌ها از مبتلا شدن به این اختلال و یا پیشروی آن جلوگیری کرد. برخی از علل ابتلا به وسواس فکری عملی شامل ژنتیک، سابقه‌ی خانوادگی، کمبود سروتونین، تغییرات جسمانی و روانی، مشکلات دوران کودکی و یا شیوه‌ی تربیت والدین می‌شود. در دوقلوهای همسان اگر یکی از آن‌ها به این اختلال مبتلا باشد احتمال مبتلا شدن دیگری نیز بالاست. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه اضطراب و استرس کلیک کنید.

 

اختلالات مرتبط با وسواس فکری عملی

وسواس یکی از انواع اختلالات اضطرابی است و شامل موارد مختلفی می شود:

اختلال بدریخت انگاری: فرد در این نوع از اختلال بدن خود را زشت می‌داند و از اندام خود راضی نیست؛ تمام تلاشش را می‌کند تا بدنش را بیش از اندازه چاق یا لاغر کند که باعث ایجاد مشکلات جسمانی در فرد می‌شود.

اختلال انباشتن و احتکار: در این نوع از اختلال فرد مبتلا به صورت افراطی اشیاء خاصی را جمع‌آوری می‌کند و در صورتی که با این کار وی مخالفت شود به شدت واکنش نشان می‌دهد.

اختلال مو کندن: در این نوع از اختلال فرد موهای سر یا بدن خود را می‌کند و باعث می‌شود تا موهایش به صورت سکه‌ای خالی شود، این اختلال یکی از اختلالات شایع بین افراد است. از انواع اختلالات مرتبط می‌توان وسواس پاکیزگی، وارسی کردن و اختلال وسواسی جبری را نام برد.

 

پیامدهای اختلال وسواس فکری عملی

اختلال وسواس فکری عملی به ابعاد مختلف زندگی فرد آسیب می‌زند و باعث می‌شود از نظر جسمانی و روانی مشکلاتی برایش ایجاد شود، مثلا افرادی که وسواس شستشو دارند ممکن است به اگزما، ناراحتی‌های پوستی یا کمردرد مبتلا شوند. این افراد نمی‌توانند از زندگی خود لذت کافی ببرند زیرا اگر وسواس شدید داشته باشند از مسافرت یا مهمانی رفتن اجتناب می‌کنند به دلیل اینکه معتقد هستند این مکان‌ها پاکیزه و تمیز نیستند.

ارتباط اجتماعی شخصی که این اختلال را دارد نیز آسیب می‌بیند و باعث رنجش اطرافیان وی می‌شود مثلا اگر با کسی قرار داشته باشند به دلیل چک کردن متوالی قفل در زمان زیادی را از دست می‌دهند و در اغلب اوقات نمی‌توانند به موقع به قرار خود برسند و در عملکرد شغلی، تحصیلی و غیره افت می‌کنند. احساس خستگی مزمن، اتلاف وقت، کاهش کیفیت زندگی، تمایل به خودکشی، عدم تمرکز و حواس پرتی و مشکلات خواب نیز از دیگر عوارض این اختلال است.

 

درمان اختلال وسواس فکری عملی

اختلال وسواس فکری عملی یکی از اختلالات شایع در بین افراد است، این اختلال درمان‌پذیر است و فرد با تشخیص صحیح می‌تواند درمان شود. در صورتی که شدت این اختلال کم باشد روان درمانی به تنهایی موثر است اما اگر شدید باشد روان درمانی با دارو همراه می‌شود.

استفاده از دارو‌های ضدافسردگی و داروهایی مانند کلومیپوامین، لیتیوم ، رسپیریدون و… برای درمان موثر است. این داروها را پزشک با توجه به شرایط جسمانی و روانی تجویز می‌کند. اگر بعد از ۳ هفته از درمان احساس بهبودی نکردید باید پزشک خود را در جریان بگذارید تا براساس شرایط روند درمان را تغییر دهد. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه درمان وسواس کلیک کنید.

تکنیک‌های روان درمانی

در روان درمانی روان شناس سعی می‌کند مشکل شما را ریشه یابی کند و براساس تکنیک‌هایی به تدریج رفتار را با واقعیت سازگار سازد. در عین حال اضطراب شما را نیز کاهش می‌دهد. مشاور در فرآیند روان درمانی به شما کمک می‌کند تا بدن و رفتار خود را تحت کنترل بگیرید و اجازه ندهید تا افکار شما رفتارتان را تحت تاثیر قرار دهد.

تکنیک‌های روان درمانی به شما کمک می‌کند تا از رفتارهای ناخواسته و تکراری خود بکاهید. انجام این کار ممکن است در ابتدا دشوار و سخت باشد اما با تمرین و تکرار روش‌های درمانی می‌توانید از عهده‌ی درمان بربیایید. در پایان این نکته را در نظر بگیرید که علاوه بر روان درمانی و دارو درمانی، حمایت‌های عاطفی در تسریع بهبودی این بیماری موثر است. در این زمینه مرکز مشاوره روانشناسی کانون مشاوران خدمات ارائه می‌دهد.

شماره تماس کانون مشاوران
Call Now Button