وسواس در کودکان | علل، علائم و نحوه درمان وسواس در کودکان

علت بروز وسواس در کودکان چیست؟ علائم وسواس دوران کودکی کدام‌اند؟ وسواس از جمله اختلالات روانی مشترک بین کودکان و بزرگسالان است که اغلب با ایجاد افکار و احساسات آزارنده، رنج روانی بسیاری را برای فرد فراهم می‌کند. از آنجایی که کودکان ظرفیت روانی کمتری برای تحمل اضطراب دارند ابتلا به وسواس می‌تواند منجر به مشکلات مضاعفی در آن‌ها شود و در نتیجه عملکرد بزرگسالی را نیز تحت تأثیر قرار دهد. آگاهی از نشانه‌ها و علل بروز وسواس در کودکان برای والدین ضروری است و به آن‌ها کمک می‌کند تا بهترین راه‌ها را برای کمک به کودک خود به کار بگیرند.

تماس با مشاور

 

وسواس فکری-عملی چیست؟

وسواس فکری-عملی نوعی اختلال روانی است که در آن فرد دچار افکار آزاردهنده و تکراری می‌شود که در او اضطراب زیادی ایجاد می‌کند. در پی بروز این افکار، فرد یکسری رفتارهای خاص را برای آرام کردن خود انجام می‌دهد. برای مثال در وسواس شست‌وشو فرد دائماً افکار آزاردهنده‌ای در مورد کثیفی و آلودگی را تجربه می‌کند که او را به شدت مضطرب می‌کند. در نتیجه برای اینکه از شر این افکار خلاص شود رفتارهای شست‌وشوی افراطی را انجام می‌دهد.

وسواس در کودکان | وسواس‌های فکری در کودکان

وسواس‌های فکری شامل افکار، تصاویر و تمایلات ناخواسته‌ای هستند که کودکان نمی‌خواهند به آن‌ها فکر کنند اما با این حال نمی‌توانند آن‌ها را از سر خود بیرون کنند. هنگامی که وسواس‌های فکری به ذهن کودک می‌آیند ممکن است که او به شدت مضطرب شود و احساس ترس زیادی کند. در ادامه به چند مثال عینی در مورد وسواس‌های فکری رایج در بین کودکان اشاره کرده‌ایم.

– تجربه تصاویر ذهنی مبتنی بر از دست دادن یکی از عزیزان

– ترس از ابتلا به یک بیماری در پی دست زدن و تماس با چیزهای آلوده

– ترس از بروز یک فاجعه در صورت درست انجام ندادن کارها

وسواس در کودکان | وسواس‌های عملی در کودکان

وسواس‌های عملی یا اجبارها، رفتارهایی است که کودکان احساس می‌کنند باید بارها و بارها انجام دهند. ممکن است کودک احساس کند که انجام این کارها به او کمک می‌کند تا بتواند افکار مزاحم خود را کنترل کند. با این حال این احتمال وجود دارد که کودک اصلاً نداند که چرا به این رفتارها دست می‌زند و چرا چنین احساسات ناخوشایندی دارد. در ادامه به چند مورد از وسواس‌های عملی رایج در بین کودکان اشاره کرده‌ایم.

– شستن مکرر دست‌ها

– تکرار کردن مدام ذکرهای مذهبی به خاطر ترس و اضطراب بسیار

– انجام رفتارهای خرافی نظیر پوشیدن یک لباس خاص برای محافظت از خود

– کندن مو و پوست بدن

برای آگاهی بیشتر در زمینه کودک کلیک کنید.

 

وسواس در کودکان | تشخیص اختلال وسواس فکری-عملی در کودک

در صورتی که وسواس‌های فکری و عملی در کودک بیش از 6 ماه ادامه یابند و به عملکرد روزمره او آسیب برسانند و باعث شوند که او نتواند همانند همسالان خود از زندگی لذت ببرد، باید این مسئله به عنوان یک اختلال جدی بررسی شود. در این صورت لازم است که به یک روانشناس کودک مراجعه کنید تا وضعیت روانی فرزندتان به طور دقیق‌تری مورد ارزیابی قرار بگیرد.

وسواس در کودکان | علت دچار شدن کودکان به وسواس

دچار شدن کودکان به وسواس می‌تواند تا حد زیادی تحت تأثیر وراثت و عوامل ژنتیکی باشد. کودکانی که از نظر زیستی برای ابتلا به وسواس آسیب‌پذیرتر هستند در صورتی که در معرض استرس‌های زیاد قرار بگیرند بیش از دیگران ممکن است به این اختلال دچار شوند.

وسواس در کودکان | پیامدهای دچار بودن کودک به وسواس

از آنجایی که دچار بودن به وسواس عملکرد کودک را تحت تأثیر قرار می‌دهد و مانع از لذت بردن او در زندگی می‌شود، ادامه یافتن اختلال به نفع کودک و خانواده نیست و منجر به بروز مشکلات جانبی بسیاری می‌شود. از جمله این مشکلات باید به موارد زیر اشاره کرد.

– بروز مشکلاتی در عملکرد تحصیلی کودک 

– بروز مشکلات جسمانی مختلف در پی تجربه اضطراب شدید و نداشتن استراحت کافی

– تجربه مشکلات اجتماعی گوناگون نظیر احساس شرم در مقابل دوستان به دلیل داشتن رفتارهای وسواسی و خودداری از حضور یافتن در جمع همسالان 

– آسیب دیدن عزت نفس کودک به دلیل احساس عدم کنترل روی رفتارها

– دچار شدن به سایر مشکلات سلامت روان نظیر افسردگی و اضطراب دوران کودکی

 

درمان وسواس در دوران کودکی

رایج‌ترین درمانی که در زمینه وسواس به کاربرده می‌شود درمان شناختی رفتاری است که از جانب روانشناسان ارائه می‌شود. در این درمان روانشناس با به چالش کشیدن افکار مرتبط با وسواس و ایجاد تغییرات رفتاری به فرد کمک می‌کند تا بتواند با اضطراب‌های خود روبه‌رو شود و با آن‌ها کنار بیایند. در صورتی که کودکان در سنین پایین به وسواس دچار شوند از تکنیک‌های رفتاری بیشتر از تکنیک‌های شناختی استفاده می‌شود. لازم است برای درمان وسواس در کودکان با مشاوره کودک مشورت کنید.

مشاور با بررسی رفتارهای کودک و ریشه‌یابی مشکل بهترین روش‌های درمان را متناسب با شدت وسواس و سن کودک به کار می‌گیرد. در این زمینه می‌توانید از راهنمایی‌های متخصصان مرکز مشاوره روانشناسی کانون مشاوران بهره‌مند شوید.

 

سؤالات متداول

– آیا اختلال وسواس در کودکی می‌تواند به اختلالات روانی در بزرگسالی منجر شود؟

در صورتی که این اختلال به موقع مورد درمان قرار نگیرد می‌تواند تا بزرگسالی ادامه یابد و منجر به بروز اختلالات دیگری نظیر افسردگی و انواع اضطراب‌ها شود.

– آیا برای درمان اختلال وسواس در کودکان دارو درمانی نیاز است؟

وسواس در دوران کودکی با استفاده از روان درمانی قابل درمان است و نیازی به دارو درمانی وجود ندارد اما اگر وسواس در کنار اختلالات دیگری نظیر بیش فعالی اتفاق بیفتد ممکن است دارو درمانی در دستور کار قرار بگیرد.

شماره تماس کانون مشاوران