خود ارضایی کودکان | علل و راهکارهایی برای درمان خود ارضایی در کودکان

پی بردن به خود ارضایی کودکان معمولاً منجر به نگرانی شدید والدین می‌شود. نگرانی در مورد بلوغ زودرس، درگیر شدن کودک در فعالیت‌های جنسی و ادامه یافتن این رفتار از جمله مسائلی هستند که ذهن والدین را درگیر خود می‌کند. ممکن است شما هنگام قرار گرفتن در این موقعیت دائماً خود را سرزنش کنید و به دنبال این باشید که بدانید در تربیت کودک چه کم کاری کرده‌اید که منجر به بروز این آسیب در فرزندتان شده است. آگاهی والدین از علل بروز این اتفاق در کودکان و نحوه‌ی واکنش صحیح، به آن‌ها کمک می‌کند تا از ادامه یافتن این رفتار در بزرگسالی و تبدیل شدن آن به اعتیاد رفتاری جلوگیری کنند.

تماس با مشاور

 

خود ارضایی در کودکان

خود ارضایی نوعی فعالیت خود تحریکی است که در کودکان به صورت لمس ناحیه تناسلی با دست یا مالیدن یک جسم خارجی به آن انجام می‌شود. این کار احساس لذت و آرامش را در کودک ایجاد می‌کند. خود ارضایی کودکان از لمس صرف اندام تناسلی که معمولاً در سنین 2 سالگی اتفاق می‌افتد متفاوت است. به صورتی که در خود ارضایی علائمی نظیر گر گرفتگی، لرزیدن و تنفس سریع همراه با لمس آلت تناسلی دیده می‌شود. کودکان ممکن است یک بار در هفته و یا به صورت روزانه دست به این کار بزنند. به طور کلی خود ارضایی کودکان معمولاً در شرایطی که آن‌ها خواب آلود، خسته، تحت فشار و یا در حال تماشای تلویزیون هستند بیشتر اتفاق می‌افتد.

 

علل خود ارضایی در کودکان

خود ارضایی در بسیاری از کودکان نوپا و پیش دبستانی دیده می‌شود. در واقع این رفتار اگر به صورت گه گداری صورت بگیرد امری طبیعی است که در نتیجه کشف اندام‌های بدن توسط کودک و پی بردن به این که لمس آلت تناسلی می‌تواند منجر به احساس لذت شود رخ می‌دهد. با این حال برخی از کودکان دلایل دیگری برای انجام این کار دارند.

برای مثال بسیاری از آن‌ها به خاطر احساس نارضایتی و ناکامی که در پی شرایطی نظیر گرفتن پستانک به وجود می‌آید دست به خود ارضایی می‌زنند. همچنین ممکن است تداوم خود ارضایی در کودک واکنشی علیه فشارها و تنبیه‌های والدین برای متوقف کردن این کار باشد. ذکر این نکته اهمیت دارد که خود ارضایی هیچ گونه علت پزشکی ندارد و بیشتر واکنشی روانی محسوب می‌شود.

 

چه زمانی باید به یک متخصص مراجعه کنیم؟

خود ارضایی کودکان معمولاً در فرآیند رشد، امری طبیعی در نظر گرفته می‌شود. با این حال این کار در برخی موارد می‌تواند نشانه‌ای از یک مشکل باشد. لازم است که والدین با آگاهی در مورد این موارد هنگام مشاهده آن‌ها با یک روان شناس کودک مشورت کنند. این موارد به شرح زیر است.

– هنگامی که کودک به درک زود هنگامی از دو طرفه بودن عمل جنسی دست می‌یابد.

– هنگامی که خود ارضایی به رفتاری وسواسی تبدیل شود و به سایر ابعاد زندگی کودک آسیب برساند.

– هنگامی که والدین نمی‌توانند به راحتی حواس کودک را از انجام این کار پرت کنند.

– زمانی که کودک تلاش کند عمل جنسی را با کودک دیگری انجام دهد.

– خود ارضایی افراطی به خصوص در زمان‌هایی که کودک تحت فشار و استرس قرار دارد.

– انجام خود ارضایی پیش دیگران و اهمیت ندادن به خصوصی بودن این رفتار

 

واکنش مناسب در برابر خود ارضایی کودکان

هنگامی که متوجه رفتار خود ارضایی در کودک می‌شوید بسیار اهمیت دارد که چگونه به او واکنش نشان می‌دهید. واکنش‌های تند و پرخاشگرانه می‌تواند اثر معکوسی بر فرزندتان داشته باشد و منجر به تکرار بیشتر این رفتار شوند. ما در ادامه به چند راهکار مهم در این زمینه اشاره‌ کرده‌ایم.

1- پرت کردن حواس کودک و تعیین قوانین

هنگام مواجهه با خود ارضایی کودک در وهله اول تلاش کنید تا با استفاده از ابزارهای سرگرم‌کننده نظیر اسباب بازی‌ها حواس او را پرت کنید. اگر تلاش‌هایتان نتیجه نداد مستقیماً در مورد این رفتار با کودک خود صحبت کنید. مثلاً به او بگویید که این کار مسئله‌ای خصوصی است و نباید دیگران این رفتار را ببینند. کودکان در حدود سن 4 یا 5 سالگی قادر به درک دیدگاه‌های دیگران خواهند بود و در نتیجه می‌توانند توضیحات شما را درک کنند. توجه داشته باشید که هرگز این رفتار را به طور کامل نادیده نگیرید.

برای مثال ممکن است فکر کنید که بی‌توجهی کامل می‌تواند منجر به حذف این رفتار شود. در حالی که این برخورد شما به معنای مجوز دادن به کودک برای انجام خود ارضایی در هر مکان و زمان می‌باشد. به همین خاطر لازم است که در عین آرامش شرایط را مدیریت کنید و نکات لازم را به فرزندتان بیاموزید.

2- افزایش تماس جسمانی با کودک در طول روز

بسیاری از کودکان در صورتی که در طول روز به میزان کافی نوازش شده و یا در بغل گرفته شوند دست به خود ارضایی نخواهند زد. در نتیجه لازم است که به این مسئله اهمیت دهید و اطمینان یابید که حداقل یک ساعت در روز را منحصراً به فرزندتان اختصاص می‌دهید و در این زمان تماس جسمانی و عاطفی کافی با او دارید.

3- پرهیز از تنبیه و انجام هرگونه رفتار سرزنش‌آمیز  

برخورد با خود ارضایی کودک باید در نهایت آرامش و به دور از هرگونه بدرفتاری باشد. انجام کارهایی نظیر تنبیه بدنی، فریاد زدن سر کودک و سرزنش کردن او می‌تواند آسیب‌های فراوانی را به همراه داشته باشد. برای مثال این رفتارها در اغلب موارد منجر به شکل‌گیری نوعی مبارزه قدرت بین والدین و فرزند می‌شود. در نتیجه کودک برای نشان دادن مخالفت خود با والدین و واکنش نشان دادن به تنبیه‌ها به تکرار بیشتر خود ارضایی دست خواهد زد.

همچنین استفاده از برچسب‌هایی نظیر کثیف، گناهکار و زشت در برخورد با کودکی که رفتار خود ارضایی دارد، منجر به افزایش تنش و اضطراب می‌شود و در نتیجه چرخه معیوبی را ایجاد می‌کند. به این صورت که کودک برای رفع تنش‌ها مجدداً به خود ارضایی دست می‌زند و دوباره با برخوردهای نامناسب خانواده مواجه شده که تنش او را افزایش می‌دهد و در نتیجه این چرخه به صورت ناسازگار ادامه می‌یابد. والدین می‌توانند برای حل مشکل کودک خود و اطلاع از نحوه‌ی واکنش صحیح به خود ارضایی کودکان از مشاوره کودک بهره‌مند شوند.

 

سؤالات متداول

– روانشناس برای درمان خود ارضایی کودکان چه کاری انجام می‌دهد؟

روانشناسان در ابتدا ارزیابی روانی جامعی از کودک به عمل می‌آورند. در طی این ارزیابی می‌توانند علل خود ارضایی کودکان نظیر استرس‌ها و فشارهای خانوادگی را بهتر درک کنند. در نتیجه با ارائه راهکارهایی به والدین و برگزاری جلساتی با کودک به رفع ریشه‌های این رفتار کمک می‌کنند.

– آیا لازم است که دائماً کودک را چک کنیم تا بتوانیم از انجام این رفتار پیشگیری کنیم؟

باید این مسئله را بپذیرید که نمی‌توانید رفتار خود ارضایی را به طور کامل از خزانه حافظه کودک پاک کنید چراکه او به کشف این مسئله دست یافته است که خود ارضایی می‌تواند فعالیتی لذت بخش باشد. وظیفه شما این است که بتوانید این رفتار را مدیریت کنید. برای این که بتوانید به خوبی از پس این کار بربیایید و روش‌های تربیتی‌تان بیشترین اثرگذاری را داشته باشد لازم است که گاهی بتوانید این رفتار را نادیده بگیرید. به همین خاطر زمان‌هایی که کودک تنهاست یا در زمان خواب، دائماً او را چک نکنید. این رفتارها و ایجاد محدودیت‌های زیاد می‌تواند تأثیر معکوسی بر فرزندتان داشته باشد. برای دریافت مشاوره در زمینه خود ارضایی کودکان می‌توانید با مرکز مشاوره روانشناسی کانون مشاوران در ارتباط باشید.

شماره تماس کانون مشاوران